Nadchodzi zima

Garri Kasparow przez 20 lat był szachistą numer 1 na świecie. W 2005 roku wycofał się z zawodowej gry w szachy, by pokierować prodemokratyczną opozycją przeciwko Władimirowi Putinowi. W 2012 roku został mianowany prezesem Fundacji Praw Człowieka (Human Rights Foundation), zajmując miejsce po Václavie Havlu. Od 1991 roku stale publikuje na łamach „The Wall Street Journal”, jest także pracownikiem naukowym (senior visiting fellow) Oxford Martin School. Napisana przez niego w 2007 roku książka „Jak życie naśladuje szachy” została wydana w 26 językach. Emigrant z wyboru – mieszka w Nowym Jorku wraz z żoną Daszą i dziećmi.

 „Nadchodzi zima” jest spojrzeniem na politykę Rosji i jej relacje ze Stanami Zjednoczonymi i Europą. We wstępie i prologu autor przeprowadza analizę relacji Putina z czołowymi politykami Europy i USA. Pierwszym rozdziałem Kasparow zapoznaje nas z mechanizmem upadku ZSRR. Wspomina również jakiej pomocy udzielił Zachód, podając w cyfrach wsparcie finansowe na potrzeby Związku Sowieckiego. Podaje wydarzenia, które miały wpływ na upadek mocarstwa. Autor wspomina również o braku interwencji Stanów w Ruandzie podczas ludobójstwa w 1994 roku. Kasparow wylicza wiele takich sytuacji w innych regionach świata.

    Po upadku Związku Sowieckiego dokonują się powolne zmiany Rosji w demokratyczne państwo trwające zaledwie 8 lat. Władimir Putin dochodzi do władzy w 2000 roku. Autor przedstawia jak Putin dochodził do władzy ponownie przekształcając Rosję w dyktaturę. Putin zanim przejął władzę był agentem KGB i kandydatem Borysa Jelcyna na prezydenta. Władimir Putin był również urzędnikiem merostwa w Sankt Petersburgu, był zastępcą szefa wydziału administracji nieruchomościami, był anonimowym pracownikiem administracji prezydenta Jelcyna a także przez zaledwie rok zajmował stanowisko szefa FSB.

    Kasparow niesamowicie sprawnie i rzeczowo przeprowadza nas przez upadek ZSRR, rządy Jelcyna i putinowską Rosję. Autor nie zapomina o ważnych dla kraju wydarzeniach, m. in. ataku na Teatr na Dubrowce i na szkołę w Biesłanie. Bardzo emocjonalnie opisuje swoją wizytę po latach na miejscu tragedii. Kasparow pisze również o swojej działalności politycznej w ojczystym kraju i o konsekwencjach jakie są z tym wiązały. Jego odwaga i pewność w wyrażaniu swoich poglądów wzbudza podziw. Postawa Kasparowa jest również przejawem patriotyzmu i jak pokazują manifestacje przeciw Putinowi, jest głosem wielu swoich rodaków. Autor opisuje postawę Putina na scenie międzynarodowej polityki i jak Rosja powoli staczała się ku dyktaturze. Jest to książka trudna, ale godna polecenia, ponieważ pozwala zrozumieć postawę czołowych światowych polityków. Kasparow pozwala nam zrozumieć dzisiejsze wydarzenia zaczynając od opisania najważniejszych wydarzeń z przeszłości. Książka skłania do przemyśleń i systematyzuje naszą wiedzę nt. wydarzeń politycznych na świecie.
            Na przykładzie putinowskiej Rosji autor przedstawia system działania wielu dyktatorów i uległości potęg gospodarczych i politycznych. Kasparow mówi o tym, że warto wrócić do schematu postępowania z czasów Reagana, gdzie państwa demokratyczne były nieugięte wobec dyktatur. Książka zawiera wspomnienie Borisa Niemcowa, bojownika m. in. o prawa człowieka i szeroko pojętą demokrację. Opowieść jest ciekawą analizą zachowania i polityki Putina oraz przywódców światowych mocarstw i liczących się międzynarodowych instytucji. Autor cytuje słowa Winstona Churchilla odnoszące się do nowo powstałej instytucji (ONZ): „Musimy się upewnić, że jej praca owocuje, że jest rzeczywistością, a nie tylko biciem piany słów, że to prawdziwa świątynia pokoju, w której może jakiegoś dnia tarcze wielu narodów zawisną w górze, a nie tylko nadbudówka wieży Babel” (str. 383). Zdaniem Kasparowa słowa Churchilla „stały się faktem i dziś mamy problem z przestarzałą organizacją, która zrodziła się po drugiej wojnie światowej, by zapobiec nuklearnemu starciu między supermocarstwami” (str. 383). Książka jest zbiorem ciekawych informacji nt. międzynarodowej polityki na przestrzeni kilku dziesięcioleci. Podręcznik będzie bardzo ciekawą lekturą dla osób, które interesują się historią oraz szeroko pojętą polityką.